Đi bộ là một trong những hoạt động vận động nhẹ nhàng phổ biến nhất, nhưng với người bị thoái hóa khớp gối, đi bộ liệu có gây hại hay giúp cải thiện tình trạng khớp? Thoái hóa khớp gối có nên đi bộ không là câu hỏi được rất nhiều bệnh nhân lớn tuổi thắc mắc trong quá trình điều trị. Bài viết dưới đây phongkhamthanhdo sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc.
Thoái hóa khớp gối là gì?
Thoái hóa khớp gối là bệnh lý mạn tính đặc trưng bởi tình trạng sụn khớp bị bào mòn, xương dưới sụn bị biến đổi cấu trúc, kèm theo viêm nhẹ, khô dịch khớp và giảm tính linh hoạt của khớp. Bệnh tiến triển âm thầm và phổ biến ở người trên 50 tuổi, đặc biệt là nữ giới sau mãn kinh.
Người bị thoái hóa khớp gối có nên đi bộ không?
Câu trả lời là CÓ. Đi bộ nhẹ nhàng, đúng cách được xem là một phần quan trọng trong chương trình phục hồi chức năng cho người bị thoái hóa khớp gối. Dù khớp đang tổn thương, nhưng vận động hợp lý sẽ kích thích tuần hoàn máu, giúp tăng nuôi dưỡng mô sụn, giảm cứng khớp và duy trì sức mạnh cơ bắp quanh khớp gối.
Đi bộ đúng còn giúp kiểm soát cân nặng – yếu tố góp phần giảm áp lực cơ học lên khớp. Bên cạnh đó, đi bộ ngoài trời còn giúp cải thiện tinh thần, giảm cảm giác lo âu, mất ngủ mà người bệnh mạn tính thường gặp.
Tuy nhiên, đi bộ chỉ tốt nếu thực hiện đúng phương pháp. Ngược lại, nếu tập luyện quá sức, chọn sai địa hình, không khởi động, không theo dõi phản ứng của cơ thể thì có thể làm tình trạng khớp trở nên trầm trọng hơn.
Khi nào không nên đi bộ?
Trong một số trường hợp, người bệnh không nên cố gắng đi bộ mà cần nghỉ ngơi và điều trị trước khi vận động trở lại:
-
Giai đoạn đau khớp cấp, sưng đỏ rõ rệt, khó khăn khi đi lại
-
Tràn dịch khớp gối nhiều hoặc mới chọc hút dịch
-
Vừa thực hiện phẫu thuật khớp gối, đang trong thời gian hồi phục
-
Đau nhiều khi vận động dù chỉ đi nhẹ vài bước
-
Có dấu hiệu mất vững khớp, biến dạng trục chi rõ
Lúc này, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá và hướng dẫn các bài tập thay thế nhẹ nhàng hơn như đạp xe tại chỗ, tập dưới nước, hoặc trị liệu hỗ trợ.
Hướng dẫn đi bộ đúng cách cho người thoái hóa khớp gối
Thời gian – cường độ: Nên bắt đầu với 10–15 phút mỗi ngày, sau đó tăng dần lên 30–40 phút tùy thể trạng. Tránh đi liên tục quá lâu trong một buổi. Có thể chia nhỏ thành 2 lần sáng và chiều.
Địa hình: Ưu tiên bề mặt phẳng, sạch, không trơn trượt. Hạn chế đi bộ ở những nơi có độ dốc cao, gồ ghề hoặc nền cứng như bê tông.
Trang phục – dụng cụ: Mang giày thể thao đế mềm, ôm vừa chân, không mang dép lê. Nếu cần, có thể dùng thêm gậy hỗ trợ hoặc nẹp gối để bảo vệ khớp trong quá trình đi bộ.
Khởi động – giãn cơ: Trước khi đi bộ, nên khởi động 5–10 phút bằng cách xoay khớp, duỗi cơ. Sau khi kết thúc, nên giãn cơ nhẹ để phòng ngừa co cứng và phục hồi tốt hơn.
Theo dõi cơ thể: Nếu cảm thấy đau nhiều sau khi đi bộ, cần dừng lại và nghỉ ngơi. Không cố gắng đi bộ nếu khớp báo hiệu mệt, đau, sưng.
Bài tập thay thế nếu không thể đi bộ
-
Đạp xe tại chỗ với ghế tựa để tránh chịu lực lên khớp
-
Đi bộ dưới nước (aqua walking) nếu có điều kiện
-
Các bài tập phục hồi chức năng tại nhà như gập duỗi gối thụ động, nâng chân thẳng, giữ cơ tĩnh
-
Yoga trị liệu với hướng dẫn của chuyên gia
Vai trò của đi bộ trong điều trị thoái hóa khớp gối
Đi bộ không phải là phương pháp điều trị duy nhất, mà cần kết hợp với các biện pháp điều trị y học để kiểm soát bệnh hiệu quả và lâu dài:
-
Dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ: bao gồm thuốc kháng viêm không steroid, thuốc giảm đau, thuốc hỗ trợ tái tạo sụn.
-
Vật lý trị liệu: như siêu âm trị liệu, sóng ngắn, điện xung, kết hợp các bài tập tăng cường cơ vùng gối.
-
Dinh dưỡng hợp lý: ăn nhiều rau xanh, cá béo, collagen tự nhiên. Hạn chế đường, chất béo xấu, rượu bia.
-
Giảm cân nếu thừa cân: mỗi kilogram giảm giúp giảm tới 4–6 lần lực đè lên khớp gối khi đi lại.
Giải đáp một số thắc mắc
Thoái hóa khớp gối có nên đi bộ buổi tối không? Có thể, nếu thời tiết mát mẻ và người bệnh không bị đau nhiều vào chiều tối. Nên đi bộ trước bữa tối 1–2 tiếng, tránh vận động ngay trước khi ngủ.
Đi bộ có làm mòn sụn khớp nhanh hơn không? Không. Ngược lại, vận động nhẹ giúp tăng nuôi dưỡng sụn khớp. Nhưng cần đi bộ đúng cách, tránh gắng sức quá mức.
Nên đi bộ bao nhiêu bước mỗi ngày? Không cần đạt 10.000 bước như người bình thường. Người thoái hóa khớp gối chỉ cần đi đều đặn, khoảng 3.000–5.000 bước/ngày tùy sức khỏe, và quan trọng là không đau sau tập.
Thoái hóa khớp gối không đồng nghĩa với việc phải kiêng hoàn toàn việc vận động. Nếu thực hiện đúng cách, đi bộ hoàn toàn có thể mang lại nhiều lợi ích như giảm đau, tăng cường cơ, cải thiện chức năng khớp và chất lượng sống. Tuy nhiên, người bệnh cần được đánh giá tình trạng khớp cụ thể, lựa chọn hình thức vận động phù hợp và kết hợp điều trị y khoa hợp lý. Đừng tự ý tập luyện khi khớp đang sưng đau mà chưa qua thăm khám chuyên khoa.
Có thể tham khảo thêm
- Thoái Hóa Khớp Có Chữa Được Không? Sự Thật Bạn Cần Biết
- Hiểu Về Bệnh Viêm Khớp Dạng Thấp – Nguy Cơ, Triệu Chứng
- Viêm Cột Sống Dính Khớp: Bệnh Lý Nguy Hiểm Tiềm Ẩn
- Đau Đầu Gối Khi Đứng Lên Ngồi Xuống: Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục
